{"id":7777,"date":"2019-05-28T09:40:42","date_gmt":"2019-05-28T07:40:42","guid":{"rendered":"https:\/\/deustokom.deusto.es\/investigacion-transferencia\/leyre-arrieta-irakasleak-euskal-emakume-heroiei-buruzko-hitzaldia-eman-du"},"modified":"2021-05-18T14:17:11","modified_gmt":"2021-05-18T12:17:11","slug":"leyre-arrieta-irakasleak-euskal-emakume-heroiei-buruzko-hitzaldia-eman-du","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/irakasleak\/leyre-arrieta-irakasleak-euskal-emakume-heroiei-buruzko-hitzaldia-eman-du","title":{"rendered":"Leyre Arrieta irakasleak euskal emakume heroiei buruzko hitzaldia eman du"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"scale-with-grid size-full wp-image-7778 aligncenter\" src=\"https:\/\/deustokom.news\/wp-content\/uploads\/60556212_2022423551199513_2402442428633055232_n.jpg\" alt=\"60556212_2022423551199513_2402442428633055232_n\" width=\"960\" height=\"960\" srcset=\"https:\/\/deustokom.news\/wp-content\/uploads\/60556212_2022423551199513_2402442428633055232_n.jpg 960w, https:\/\/deustokom.news\/wp-content\/uploads\/60556212_2022423551199513_2402442428633055232_n-640x640.jpg 640w, https:\/\/deustokom.news\/wp-content\/uploads\/60556212_2022423551199513_2402442428633055232_n-768x768.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<p><strong>Leyre Arrieta historialari eta ikertzailea \u201cpozik\u201d agertu da \u00a0joan den ostegunean, hilak 16, Mutrikuko kultur etxean euskal emakume heroiei buruzko hitzaldia eman ondoren. \u201cUste baino jende gehiago\u201d gerturatu zela azpimarratu du irakasleak, gaiak sor dezakeen interesa dela eta tarteko. <\/strong><\/p>\n<p>Badira urte batzuk <a href=\"https:\/\/www.mutriku.eus\/eu\">Mutrikun <\/a>Historia Jardunaldiak antolatzen hasi zirenetik. Bertan parte hartu izan du Leyre Arrieta historialari eta irakasle mutrikuarrak, eta aurten ere ez du hutsik egin. Oraingoan emakumeak izan ditu hizpide Arrietak, zehazki, hasierako euskal abertzaletasunak heroi kontsideratu zituenak.<\/p>\n<p>Gaian sakondu aurretik, ordea, irakasleak garbi utzi nahi izan ditu XIX. mendean <strong>heroiei atxikitzen zitzaizkien ezaugarriak<\/strong>. Horietatik nagusiena da, dio Arrietak, \u201cnork bere bizitza aberriaren ongiaren alde emateko nahia\u201d. Asko eta asko izan dira heroiak historian zehar, baina Arrietak azpimarratu du bereizketa generoan dagoela, bereziki. Izan ere, gizonezkoak indarrarekin edo arrazoimenarekin lotu izan dira, eta emakumezkoak, aldiz, lanarekin, sumisioarekin edo sentsibilitatearekin. Historialariak dio\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sabinoarana.eus\/es-es\/saf\/sabinoarana\/biograf%C3%ADa.aspx\">Sabino Arana<\/a>ri\u00a0&#8220;beharrezkoa&#8221;\u00a0iruditu zitzaiola bere mugimendu nazionalistari &#8220;Juana de Arco propioa&#8221; ezartzea, eta horregatik sortu zuela\u00a0<em>Libe\u00a0<\/em>antzezlana\u00a01902an.\u00a0Antzezlana euskal neska eta Gaztelako mutil baten arteko maitasun istorioan oinarrituta dago eta, horren bidez, Aranak euskal arraza garbi baten aldeko mezua azpimarratu nahi du, baita emakumearen amatasunak bertan duen garrantzia ere. Hori horrela, antzezlanaren bigarren zatian Libek, maitasunean egindako akatsaz konturatu eta, aberriaren alde borrokatzeari ekiten dio; azkenean, guda horretan hiltzen da eta heroia bihurtzen da.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"scale-with-grid size-full wp-image-7779 aligncenter\" src=\"https:\/\/deustokom.news\/wp-content\/uploads\/30833921.jpg\" alt=\"30833921\" width=\"550\" height=\"733\" srcset=\"https:\/\/deustokom.news\/wp-content\/uploads\/30833921.jpg 550w, https:\/\/deustokom.news\/wp-content\/uploads\/30833921-480x640.jpg 480w\" sizes=\"auto, (max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/p>\n<p>Hala ere, 1903. urtean eta Arana hil ondoren, <strong>\u201ctestuinguru soziala eta genero diskurtsoa aldatzen hasi ziren\u201d<\/strong>, dio historialariak. Horren erakusle dira, besteak beste, 1922an <a href=\"http:\/\/aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus\/eu\/emakume-abertzale-batza\/ar-47346\/\">Emakume Abertzale Batza<\/a>ren sorrera edota 1931an Espainiako emakumeen boto eskubidearen onarpena. Testuinguru horretan, Arrietak <a href=\"http:\/\/www.liburuklik.euskadi.eus\/jspui\/handle\/10771\/12324\"><i>Euzkadi<\/i><\/a> aldizkariko hainbat ale aztertu eta hiru taldetan sailka daitezkeen heroiak aurkitu zituen. Lehenengo taldean aberriarekin zerikusirik ez duten heroiak kokatzen ditu historialariak. \u00a0Bigarrengoan beste herrialdeetako emakume heroiak kokatzen ditu eta, azkenengoan, aldiz, euskal aberriari lotutakoak, izaera isil eta menpekodunak. Azken taldean kokatzen du aldaketa Arrietak. \u201cHeroi indibidualak izatetik, heroi kolektiboak edukitzera igarotzen da euskal kultura\u201d, gaineratu du. Historialariaren arabera, fase horren momentu gorena <a href=\"https:\/\/ianasagasti.blogs.com\/mi_blog\/2017\/11\/polixene-de-trabudua-y-aguirrezabal.html\">Polixene Trabudua eta Hyd\u00e9e Agirre<\/a> atxilotu zituztenean dago. Izan ere, EAJk momentu horri etekina ateratzeko asmoz, omenaldi bat antolatu zion euskal emakumeari (Homenaje a la Madre Vasca), berriro ere emakumeen beharra azpimarratzeko asmoz.<\/p>\n<p>Testuinguru horretan,\u00a0<strong>aldaketa sozial hori nabarmendu nahi zuenik ere egon zen<\/strong>. Historialariaren arabera, horietako bat izan zen\u00a0<a href=\"http:\/\/aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus\/es\/sota-aburto-manuel-de-la\/ar-108299\/\">Manuel de la Sota<\/a>\u00a0poetagilea. Azken horrek\u00a0Libe\u00a0antzezlana moldatu zuen, Arrietaren esanetan, \u201cdrama eta odol asko\u201d sartuta. Libe pertsonaia bera ere isilagoa eta gozoagoa da bigarren bertsio honetan, eta amatasuna azpimarratzen du Kuliska pertsonaiarekin. Honek garrantzia hartzen du, batez ere amaieran. Izan ere,\u00a0Sotak trasmititu\u00a0nahi duen mezua irudikatzen du: &#8220;Ez zarete umezurtzak, aberria, Euskadi, zuen ama da\u201d. Euskal gizartearen aldaketa txiki horiek, ordea, erabat zapuztuta geratu ziren 1936ko gerra zibilarekin batera, baita Liberen istorioa bera ere.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Leyre Arrieta historialari eta ikertzailea \u201cpozik\u201d agertu da \u00a0joan den ostegunean, hilak 16, Mutrikuko kultur etxean euskal emakume heroiei buruzko hitzaldia eman ondoren. \u201cUste baino jende gehiago\u201d gerturatu zela azpimarratu du irakasleak, gaiak sor dezakeen <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/deustokom.news\/eu\/irakasleak\/leyre-arrieta-irakasleak-euskal-emakume-heroiei-buruzko-hitzaldia-eman-du\" title=\"Leyre Arrieta irakasleak euskal emakume heroiei buruzko hitzaldia eman du\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":61,"featured_media":7778,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","_ef_editorial_meta_checkbox_needs-photo":"","_ef_editorial_meta_number_word-count":"","footnotes":""},"categories":[1581],"tags":[2185,1700],"coauthors":[1936],"class_list":{"0":"post-7777","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-irakasleak","8":"tag-eus","9":"tag-historia-eu"},"acf":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/deustokom.news\/wp-content\/uploads\/60556212_2022423551199513_2402442428633055232_n.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/61"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7777"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10229,"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7777\/revisions\/10229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7777"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/deustokom.news\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=7777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}